Από τη σοφία της παράδοσης στη δύναμη των δεδομένων
Το ελαιοδασικό τοπίο της Μεσσηνίας αποτελεί έναν μοναδικό συνδυασμό φυσικού πλούτου, αγροτικής παραγωγής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ελιά, σύμβολο ειρήνης, σοφίας και ευημερίας από την αρχαιότητα έως σήμερα, διαμορφώνει επί αιώνες το μεσογειακό τοπίο, την τοπική οικονομία και την πολιτιστική ταυτότητα των κοινοτήτων που ζουν και εργάζονται γύρω από αυτήν. Η παραδοσιακή ελαιοκαλλιέργεια δεν αποτελεί μόνο μια παραγωγική δραστηριότητα, αλλά και φορέα γνώσης, αξιών και πρακτικών που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η Ομάδα Παραγωγών ΝΗΛΕΑΣ πρωτοπορεί στην εφαρμογή βιώσιμων πρακτικών ελαιοκαλλιέργειας, αποδεικνύοντας ότι η παραγωγικότητα μπορεί να συνυπάρχει με την προστασία της βιοποικιλότητας και τη διατήρηση των οικοσυστημικών υπηρεσιών που προσφέρει το ελαιοδασικό τοπίο.
Σήμερα, η πρόκληση είναι η μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο γεωργίας, όπου η ψηφιακή τεχνολογία λειτουργεί ως εργαλείο για την ενίσχυση της βιωσιμότητας και την ανάδειξη της αξίας του ελαιοδάσους. Μέσω αισθητήρων πεδίου, δορυφορικών δεδομένων, τεχνητής νοημοσύνης, blockchain τεχνολογίας και συστημάτων υποστήριξης αποφάσεων, οι παραγωγοί μπορούν να παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο την κατάσταση των ελαιώνων, να μειώνουν τις εισροές, να προστατεύουν αποτελεσματικότερα τη βιοποικιλότητα και να ενισχύουν τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιδόσεις της παραγωγής τους.
Όραμα της Ο.Π. ΝΗΛΕΑΣ είναι η δημιουργία ενός «Ψηφιακού Ελαιοδάσους», όπου η τεχνολογική καινοτομία συναντά την παράδοση, η επιστημονική γνώση ενισχύει την εμπειρία των παραγωγών και η προστασία της φύσης συμβαδίζει με την οικονομική βιωσιμότητα. Ένα πρότυπο αγροοικοσύστημα που διαφυλάσσει την πολιτιστική κληρονομιά της ελιάς, ενισχύει την ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή και δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τις αγροτικές κοινότητες. Στον ΝΗΛΕΑ έχουν εγκατασταθεί συστήματα τηλεμετρίας SynField, τα οποία ενσωματώνουν προηγμένους αισθητήρες για τη συνεχή παρακολούθηση και καταγραφή των περιβαλλοντικών και εδαφολογικών συνθηκών στα σημεία ενδιαφέροντος. Με αυτόν τον τρόπο, οι παραγωγοί και οι διαχειριστές της πλατφόρμας SynField διαθέτουν πλήρη και σε πραγματικό χρόνο εποπτεία των καλλιεργειών, γεγονός που τους επιτρέπει να λαμβάνουν έγκαιρα τις βέλτιστες αποφάσεις για την αγροτική τους παραγωγή.
Η Ομάδα Παραγωγών ΝΗΛΕΑΣ
Η Ομάδα Παραγωγών ΝΗΛΕΑΣ ιδρύθηκε το 2002 στη Χώρα Μεσσηνίας από 55 ελαιοπαραγωγούς της ευρύτερης περιοχής, με στόχο την εφαρμογή συστήματος Ολοκληρωμένης Διαχείρισης. Αποτέλεσε μάλιστα το πρώτο οργανωμένο σχήμα στην Ελλάδα που συστάθηκε για τον σκοπό αυτό στην ελαιοκαλλιέργεια, και έχει ως αντικείμενο την Ολοκληρωμένη Διαχείριση στην ελαιοκαλλιέργεια.
Διανύοντας μια επιτυχημένη πορεία 24 ετών ο ΝΗΛΕΑΣ αποτελεί ένα δυναμικό πρότυπο συνεργατικότητας, αποδεικνύοντας ότι οι συνέργειες είναι απαραίτητες για τη βιωσιμότητα του κλάδου. Έχοντας αναγνωριστεί ως Οργάνωση Παραγωγών Ελαιολάδου και Επιτραπέζιας Ελιάς, αριθμεί 76 μέλη που καλλιεργούν περισσότερα από 4.710 στρέμματα των ποικιλιών Κορωνέικη και Μαυρολιά (τοπική, αρχέγονη ποικιλία της Μεσσηνίας, που έχει διαμορφώσει καταλυτικά την ελαιοκομική ταυτότητα και το ανάγλυφο της περιοχής), με το 65% αυτών να έχει ήδη ενταχθεί στη βιολογική γεωργία.
Ο ΝΗΛΕΑΣ συντονίζει πλήρως την παραγωγική διαδικασία, από την παρακολούθηση των καλλιεργητικών παρεμβάσεων έως την τυποποίηση εξαιρετικών παρθένων, πιστοποιημένων και ΠΟΠ ελαιολάδων υψηλών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Με σταθερό προσανατολισμό στη βιωσιμότητα, συμμετέχει ενεργά σε ευρωπαϊκά προγράμματα για την κλιματική αλλαγή και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της γεωργίας, αξιοποιώντας έξυπνες τεχνολογίες για τη στήριξη των παραγωγών του.
Η πρόκληση: Παρακολούθηση 4.710 στρεμμάτων ελαιοκαλλιέργειας
Η διαχείριση 76 διαφορετικών παραγωγών σε μια έκταση άνω των 4.710 στρεμμάτων καθιστά δύσκολη την ακριβή παρακολούθηση των καλλιεργειών, ιδιαίτερα με τις αυξανόμενες απειλές της κλιματικής αλλαγής. Προκειμένου να προστατεύσει την κορυφαία ποιότητα του ελαιολάδου του, η Ο.Π. ΝΗΛΕΑΣ ήθελε να απομακρυνθεί από τις εμπειρικές και παραδοσιακές μεθόδους. Με την εγκατάσταση του SynField, στοχεύει να φέρει τεχνολογία αιχμής απευθείας στο πεδίο.
Στόχος της είναι να αποκτά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο για τις περιβαλλοντικές και εδαφολογικές συνθήκες, να εκπαιδεύει τα μέλη της σε σύγχρονες αγροτικές πρακτικές και να εξασφαλίζει μια εξαιρετικά βιώσιμη, αποτελεσματική και αειφόρο ελαιοκαλλιέργεια ενισχύοντας, την αξία του ελαιοδάσους.
Η λύση: Ευφυής παρακολούθηση ελαιοκαλλιέργειας με το SynField
Στην Ο.Π. ΝΗΛΕΑΣ έχουν εγκατασταθεί 8 συστήματα τηλεμετρίας SynField. Έτσι, η απλή παρακολούθηση μετατρέπεται σε έναν έξυπνο πυρήνα λήψης αποφάσεων. Μέσω προηγμένων αισθητήρων, οι παραγωγοί και οι διαχειριστές ελέγχουν σε πραγματικό χρόνο κρίσιμα δεδομένα, όπως την υγρασία και την ηλεκτρική αγωγιμότητα του εδάφους, καθώς και τις επικρατούσες περιβαλλοντικές συνθήκες.
Αυτή η πλήρης ψηφιακή εποπτεία τούς επιτρέπει να αντιδρούν άμεσα, λαμβάνοντας τις βέλτιστες αποφάσεις για την καλλιέργειά τους.
Τα αποτελέσματα
Η εγκατάσταση του SynField στον ΝΗΛΕΑ πέτυχε:
- συνεχή απομακρυσμένη παρακολούθηση κρίσιμων παραμέτρων της καλλιέργειας,
- μείωση επισκέψεων στο χωράφι,
- καλύτερη αξιοποίηση νερού,
- και μεγαλύτερη σταθερότητα στη λειτουργία της εκμετάλλευσης.
Οι παραγωγοί έχει πλέον πρόσβαση σε δεδομένα και ειδοποιήσεις σε πραγματικό χρόνο μέσω της πλατφόρμας και των εφαρμογών SynField.
Το SynField στο πεδίο
